• BIST 83.067
  • Altın 146,397
  • Dolar 3,7912
  • Euro 4,0490
  • İstanbul 5 °C
  • Diyarbakır -2 °C
  • Ankara -3 °C
  • İzmir 4 °C
  • Berlin -1 °C

Ortadoğu'da yeni dengeler ve Türkiye

Lale Kemal

İran'ın, dünya devleri ile yaptığı nükleer silah geliştirmesini önlemeyi amaçlayan önceki günkü anlaşma, uygulamada hayat buldukça Ortadoğu'da, dalga dalga yayılacak olumlu gelişmelere tanık olunabilecek.

Zira İran, politik hedeflerine ulaşmak için terör gruplarına destek veren değil, bu gruplarla, şimdi barışmakta olduğu eski Batılı müttefikleri ile birlikte mücadele edecek bir konuma yaklaşma yolunda ilerleyecek. Hizbullah gibi destek verdiği gruplara ayar çekip Lübnan'da istikrarı sağlayabilecek, IŞİD terör örgütünün, Irak ve Suriye'den temizlenmesinde önemli rol oynayabilecek. Suudi Arabistan'ı değişime zorlayacak.  

BM Güvenlik Konseyi'nin, ABD'nin başı çektiği 5 daimi üyesi ile Almanya ve İran arasında 2 yıldır devam eden ve bu ülkenin atom silahlarını geliştirmesini önlemeyi hedefleyen tarihi anlaşmaya Viyana'da varıldı. Anlaşma özetle, İran'ın, nükleer faaliyetlerini sınırlaması karşılığında yıllardır maruz kaldığı hem ticari hem de silah ambargosundan kurtulmasını, barışçıl amaçlı yani enerji üretimi amaçlı nükleer programını devam ettirmesini öngörüyor.

Hatırlatalım, İran aslında dile kolay 36 yıldır, yani 1979 İran devriminden bu yana ambargo altında. Bu ambargolar, İran'ın, nükleer silah geliştirmesine yarayacağından korkulan uranyumu zenginleştirme çalışmalarını askıya almayı reddettiği 2006 yılında daha da ağırlaştırılarak devam etti.

Anlaşmanın uygulanmasında İran kaynaklı aksamalar olur mu, olur, sürpriz de olmaz. Ne var ki, İran'da 2013 yılında işbaşına gelen Ruhani yönetimi, ambargolar yüzünden önemli doğalgaz ve petrol kaynaklarının ekonomik kalkınmaya dönüştürülememiş olmasının çoktandır sürdürülemez olduğunu gördü. Tahran'ın Batı ile yaptığı nükleer silahların geliştirilmesinin önlenmesi anlaşması, kimi yol kazaları olacak olsa da, artık geri dönülemez bir sürece girdi.

İran'ın nükleer silah geliştirme kaygısının bertaraf edilmesiyle birlikte Türkiye dahil bölge ülkelerinin nükleer silahlanma yarışına girme riski engellendi.

Türkiye, Doğu komşusu İran'ın artık Batı ile barışıyor olması ve Ortadoğu'da yıllara sari olarak ABD ile ittifak içine girecek olmasından nasıl etkilenecek?

Şimdinin geçici hükümeti, 7 Haziran seçimleri öncesinin 13 yıllık AKP iktidarının, son 5-6 yıla damgasını vuran, mezhepçi, bölgesindeki çatışmalara ve anlaşmazlıklara tarafgir politikaları devam ederse Türkiye daha da yalnızlaşacak.  

Batı ile barışan İran'ın, Türkiye'ye karşı Babek Zencani kartını açması sürpriz olmayacak.

Ne büyük bir ironidir ki NATO'nun kıdemli üyesi Türkiye, Batı'dan iyice koparken İran, Batı ile yakınlaşma dönemine giriyor.  

İktidar, ülke içinde hukuk devletini ihlal eden tasarruflarda bulunurken bir yandan da dış politikada, hayallerle gerçekleri birbirine karıştırır oldu.

Davutoğlu, örneğin, dönemin dışişleri bakanı olarak, Brezilya ile ortaklaşa İran'ı nükleer silah geliştirmekten caydıracağını sandığı bir anlaşmaya ikna etti. Batı bu anlaşmayı tanımazken kurnaz İran, Türkiye'nin NATO üyeliğini istismar edip Ankara'yı kullanma yolunu seçti.

CHP'nin eski vekili ve deneyimli diplomat Büyükelçi Osman Korutürk, önceki gün Zaman gazetesine verdiği söyleşide, AKP'nin ilk dönemlerinde çok dengeli ve gerçekçi bir politika izlediğini teslim ederken, sonraki politikasının vahametini dile getirip bir an önce fabrika ayarlarına dönülmesinin zaruretine işaret ediyor.

Türkiye, yalnızca Batı'da değil Ortadoğu nezdinde de kaybettiği prestijini, Allah vergisi coğrafi konumunu kullanarak artık sürdüremeyecek. İran faktörü, dış politikasına yeni bir ayar vermesini de dayatıyor.

  • Yorumlar 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış
    ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
ÖNE ÇIKANLAR
Tüm Hakları Saklıdır © 2009 İlke Haber | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 0532 261 34 89