• BIST 97.726
  • Altın 145,625
  • Dolar 3,5781
  • Euro 4,0001
  • İstanbul 19 °C
  • Diyarbakır 20 °C
  • Ankara 13 °C
  • İzmir 17 °C
  • Berlin 26 °C

Musul sorunu: Riskler ve fırsatlar

Hamid Omeri

Musul’un IŞİD’e terk edilmesi ya da düşmesini bir savaş durumundan ziyade  kısa, orta ve uzun vadede hayata geçirilen bir Stratejik Plan’ın performans göstergesi olarak görmek de mümkündür. Nuri El Maliki’nin mezhepler temelinde Irak’ta uyguladıkları ve Irak’ın  içinde bulunduğu durum, hal çaresi bulunamayan ya da bulunmak istenmeyen Suriye, Iran ve Türkiye’nin özgürleşen Kurdistan sinyali ile birlikte “kader birliklerini” canlandırma adımları ve elbette Kürtler arasında yaşanan denge dalgalanmaları. Bu manada Federal son gelişmeleri Federal Kurdistan’ın kuşatılarak sindirilmeye çalışılması olarak da görmek mümkün. Geliştirilen bütün iyi ilişkilere rağmen Türkiye’nin özgür bir Kurdistan yönündeki gelişmelere fırsat vermek istemeyeceği ve bu konuda Iran ile birlikte hareket ederek kader birliği yapacağı çok açık. Petrol ve Gaz satışı noktasında karşılıklı faydalar çerçevesinde gelişen ortaklıklar diğer yönlü politikaların farklı vechelerle yürütülmeyeceği anlamına gelmez. Bu bağlamda Federal Kurdistan, Musul’un düşmesi ile birlikte ortaya çıkan iç karışıklık ve yakın tehlikeye aklı selimle yaklaşarak istikrarını bozmayacak şekilde uygun reaksiyonlar geliştirmek durumundadır.

Her krizin beraberinde getirdiği risk ve fırsatlar olur. Güçlü ve zayıf yanların daha belirgin hale gelmesi, paydaşlar- komşular nezdinde makro ve mikro seviyede görünürlük, kabul edilebilirlik ve bir denge ve emniyet unsuru olunması hedef ve önceliklerin belirlenmesinde bütün riskleriyle birlikte ciddi fırsatlar da doğurmaktadır. Musul’un düşmesi ve oluşan istikrarsızlığın, Federal Kurdistan’ın bağımsızlığa kavuşmasına dair bir fırsat olması Anayasal çerçevede yapılacak okumalar ve uluslararası arenada sağlanacak ilişki, destek ve ittifaklarla mümkündür.

Elbette Irak’ta kontrolü sağlayamayan Maliki’nin tek bir hamle ile bütün yetkileri elinde toplaması önemlidir ve Kurdistan açısından da dikkate alınması gereken bir durumdur. Düzenli bir yapı olmayan IŞİD’in karışıklık, katliam ve Musul ile civarını yaşanmayacak hale getirmesi pekala mümkün. Şimdiden binlerce insan IŞİD korkusundan hem de olası hava operasyonlarından dolayı güvenli yerlere doğru kaçmaya başladı. Ancak her ne kadar IŞİD girdiği yerlerde katliam ve huzursuzluk getirip yaşanmaz hale getirse de girdiği yerleri elinde tutabilecek düzen ve donanıma sahip olmadığını da ifade etmek lazım. Daha önceki Irak, Suriye ve Rojava deneyimlerinde bu net olarak ortaya çıkmıştı.

IŞİD’in Kurdistan sınırlarına dayanmış olması Kurdistan halkı için elbette bir risktir ancak bu risk halinin bölgesel ve global çerçevede doğurduğu çok önemli fırsatlar da bulunmaktadır:

Emin ve Huzurlu Belde: Federal Kurdistan

 Her şeyden önce Federal Kurdistan’ın sadece sözde değil gerçekte de ne kadar güvenli ve emin bir yer olduğunu dosta ve düşmana çok kısa bir sürede gösterdi. Bir yanda tüm modern silahlı güçlerine rağmen ne kendisini ne de Musul’u koruyamayan ve terkederek IŞİD’e bırakan Irak diğer yanda Musul halkının hayat güvenliği için sığındığı Federal Kurdistan Yönetimi. Bu fiili durum Federal Kurdistan’ın uzun vadeli projeksiyonu çerçevesinde Irak merkezi hükümeti ile yaşadığı sorunlar, petrol ve gaz satışı noktasında karşılaştığı engellemelerin anlaşılması ve aşılması noktasında uluslararası arenada ciddi fırsatlar doğurduğunu ya da fırsata dönüştürmek gerektiğini de söylemek mümkün. 

Ortadoğu’da Güven ve Emniyet Dengesi: Pêşmerge

Öte yandan Musul’un düşmesi Pêşmerge’nin gücünü ve ona olan inancı da ortaya koydu. Bu manada yasaların verdiği yetkilere dayanarak iç ve dış tehditlere karşı geçmişten edindiği tecrübe ile ve modernleşen yapısıyla hem Federal Kurdistan’ın hem de yakın bölgenin güven ve emniyet dengesi olarak caydırıcı güç haline gelmiş olması Pêşmerge’nin büyük başarısıdır. Musul’un düşmesi ile birlikte ortaya çıkan ortak bir kanaat var: IŞİD Pêşmerge ile savaşmayı göze alamaz. Çünkü Pêşmerge hem geçmişten gelen gerilla savaşı ve savaş taktikleri tecrübesine sahip hem de modern ordu disiplini kazanmış durumda. Pêşmerge’nin vuku bulan istikrasız duruma ve oluşan belirsizliklere karşı caydırıcı güç olarak kabul edilmesi hem bölgesinde, hem de Ortadoğu’da dikkate alınması gereken bir askeri güç olduğunu da teyit etmesi açısından ciddi bir fırsata dönüşmüştür.

Ortak Şuur ve Amaç: Federal Kurdistan

Federal Kurdistan’daki Kürt partileri arasında var olan sorunların aşılması açısından da yaşanan son gelişmeler ortak bir şuur ile hareket etme noktasında ciddi bir imkan sağlayabilir. Bu Kurdistan için önemli bir fırsat doğurmuştur. Kurdistan’ın selameti açısından bu yönlü birliktelik tarihi ve milli bir zorunluluktur.

PKK ve YPG tarafından yapılan açıklama duygudaşlık ve milletperwerlik açısından tarihi bir açıklama olmakla birlikte bu çağrı Federal Kurdistan Yönetimi tarafından pek muhtemeldir ki iç ve dış politik dengeler dikkate alınarak değerlendirilecektir.

  • Yorumlar 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış
    ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
ÖNE ÇIKANLAR
Tüm Hakları Saklıdır © 2009 İlke Haber | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 0532 261 34 89