• BIST 90.383
  • Altın 144,409
  • Dolar 3,6117
  • Euro 3,9021
  • İstanbul 13 °C
  • Diyarbakır 17 °C
  • Ankara 16 °C
  • İzmir 19 °C
  • Berlin 14 °C

Kürt ruleti

Yavuz Baydar
Fuat Keyman önceki günkü yazısında HDP'nin seçime parti olarak girme kararını başarılı ve etkili bir siyasi manevra olarak tanımlıyor. HDP'nin daha şimdiden seçimlerin 'kilit partisi' haline geldiğini söylüyor.

Keyman'ın birinci teşhisi son derece sorunlu.

İkinci teşhisi ise kısmen doğru, yani eksik.

Sorunlu kısım, başarı ve etkili manevranın bulanık ve çelişkili somut verilere dayalı olmasından kaynaklanıyor. İddianın tek dayanağı, Keyman'ın Ankara'da konuştuğu AKP'li kaynaklar.

Söz konusu AKP'liler esasen HDP'nin yüzde 8 dolayında kaldığını söylemişler ama HDP'yi de bol bol övmüşler.

Bağımsız ve şüpheci bir yorumcu için güçlü bir iktidar partisinin bir rakip partinin sırtını böyle sıvazlaması, topluma kapalı barış müzakereleri ve başkanlık rejimi hülyaları gibi faktörler de göz önüne alındığında, huylanmak için başlı başına bir neden.

Dolayısıyla, şayet ortada kamuoyuna yansıtılmamış, zımni bir AKP-HDP uzlaşması yoksa başarı ve etki bunun neresinde, ikna olmak çok zor.

Seçimlere dair her analizin temkinli, ayakları yere basar olması gerekir. Bunun için de kaynak olarak önceliği partilere ve fahiş partizan araştırma şirketlerine değil ciddiyeti bilinen ölçüm kuruluşlarına vermek gerekir.

Son seçimlerde yanılgı payı yüksek olmasına rağmen, genel performansıyla saygınlığını koruyan KONDA bunlardan biri.

KONDA Genel Müdürü Bekir Ağırdır'ın dün T24'te yayımlanan önemli analizi, Keyman'ın tespitlerini daha tartışmalı hale getiriyor.

Ağırdır HDP'nin kararına gerçekçi bir gözle bakıyor, hafife alınmaması gerektiğini de ekliyor. Ama akıl yürütmesini sayılara vurdukça, HDP'nin nasıl ciddi bir tercih sorunuyla karşı karşıya olduğu da anlaşılıyor.

Ağırdır’ın tespitlerinden 2011 ve 2014 seçimlerinde HDP'nin oy oranının %5.7-6.6 seviyesinde kaldığını hatırlıyoruz.

Türkiye genelinde 45-46 milyon seçmen var. HDP'nin barajı geçmesi için 4.6 milyon oy alması şart.
KONDA'nın verilerine göre, Türkiye'de Kürt oranı %15.

Bu da yaklaşık 7 milyon Kürt oyuna tekabül ediyor. Son birkaç seçimde bu oyların 3.4 milyonu AKP'ye, 2.6 milyonu da HDP'ye gitmiş. Bunlar geçişkenliği olmayan, sertçe kutuplaşmış oylar.

Yani kabaca 2 milyon oy açığı var HDP'nin.

Nereden kapanabilir bu açık? Tek kaynak büyük şehirler.

'En büyük 8 metropolde HDP oyunun en az üç katına çıkarılmadan barajı aşmak çok zor olacaktır' diye yazıyor Ağırdır ve ekliyor:

'Kaldı ki (cumhurbaşkanlığı seçimlerinde) Demirtaş’ın aldığı oy ve bu oyların illere dağılımı esas alınırsa baraj geçilebilse bile milletvekilliği sayısı en fazla 5-6 milletvekili artmaktadır. Yani HDP’nin barajı geçebileceği oyu yalnızca bölgesindeki artışla sağlaması anlamlı milletvekili sayısı değişikliği üretmeyecektir.'

'Bir başka nokta, HDP’ye dönüşme sürecinde üretilen yol arkadaşlıklarının, ittifakların aktörleri olan geleneksel sol, sosyalist parti ve akımların büyüklüklerinin de barajı aşmaya yetmediği gerçeğidir.'

'Dolayısıyla HDP’nin Kürtler’e ve bölgeye, şimdiye kadarki oluşturulmuş ittifaklara sıkışmayan bir oy artışına ihtiyacı var. HDP’nin strateji ve politikasının kültürel kimliklerin ve geleneksel ittifakların dışından oluşturulması gerekmektedir.

'Ama bunun için de önce bu politikaların ve söylemin hedefi olacak özgürlükçü ve demokrat Türkler’in de ihtiyaç ve taleplerinin dikkate alınması gerekir... Bunun yolu da gerçekten Türk-Kürt demeden toplumun önüne bir demokrasi ütopyası koymakla mümkündür.'

Çok gerçekçi tespitler bunlar.

Keyman'ın ikinci (eksik) tespiti, HDP'nin kilit parti olduğu.

Oysa CHP nasıl bir söylem ve milletvekili listesi hazırlayacak henüz bilmiyoruz. Şu anda CHP de HDP kadar 'kilit' bir parti.

O analiz de daha sonra.
  • Yorumlar 2
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış
    ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Yazarın Diğer Yazıları
    ÖNE ÇIKANLAR
    Tüm Hakları Saklıdır © 2009 İlke Haber | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
    Tel : 0532 261 34 89