• BIST 106.634
  • Altın 145,486
  • Dolar 3,5178
  • Euro 4,1217
  • İstanbul 29 °C
  • Diyarbakır 39 °C
  • Ankara 29 °C
  • İzmir 35 °C
  • Berlin 25 °C

IŞİD'i yok etmek mümkün mü?

Gökhan Bacık

ABD liderliğinde IŞİD’e karşı yeni bir uluslararası koalisyon oluşuyor. Olup bitenleri kısaca hatırlayalım.

Amerikalı gazetecilerin hunharca öldürülmesinden sonra, Başkan Obama sert bir tepki verdi. Bu tepkinin bazı diplomatik sonuçlar doğuracağı belliydi.

Sonra içinde Katar’ın da bulunduğu Körfez ülkeleri IŞİD’i kınadılar. Hatta o kadar ki, Katar’da yaşayan HAMAS liderlerinden Halid Meşal bir açıklama yaparak “Bizi IŞİD ile karıştırmayın” demek zorunda kaldı.

Bir bakıma uluslararası sistemde ortaya çıkacak “sert dalgayı” göz önüne alan aktörler tavır belirlemeye başladı. Nitekim hemen arkasından NATO’nun zirvesi gerçekleşti.

20 yıl önce bir Batılı “NATO’nun Soğuk Savaş sonrası bir numaralı hedefi radikal İslam ile çatışmaktır” deyince kıyamet kopmuştu. Pek çok kişi bunu bir “saçmalık” olarak ilan etmişti.

Halbuki şimdi Türkiye dahil pek çok ülke resmen “bir radikal İslami grup ile uğraşma stratejisini bir numaralı gündem” ilan eden NATO zirvesinde etkili olmayı büyük prestij olarak kabul ediyor.
 
Sonuç alınır mı?
 
Amerikan’ın ilan ettiği strateji belgesi zaten IŞİD’i tamamen bitirmekten bahsetmiyor. Pratik olarak sözde İslam Devleti’ni ortadan kaldırmak öyle kolay bir iş değil. Vaziyetten anlaşılan bir çevirme operasyonu yapmak ve mümkünse çeşitli gruplar ile orta vadeli olsa bile bir denge ortamı oluşturmak.

Burada birkaç şeyi hatırda tutmak lazım.

Birincisi, 1970’lerden beri radikal veya çeşitli gruplar muazzam uluslararası mobilizasyon yeteneği kazandı. Afgan cihadının teorisyeni Abdullah Azzam mesela Filistin’de doğmuş biriydi. Zerkavi mesela bir Ürdünlü’ydü. Yakın zamanda IŞİD, Lübnan’a bir Ürdünlü olan Abdusselam el Ürdüni’yi “emir” olarak atadı.

Yani bu yapılar devletleri, sınırları aşan ilişkiler, atamalar, aktarmalar yapabiliyor. O nedenle bir veya iki devletin bununla baş etmesi o kadar kolay değil.

İkinci olarak, bu yapılar çok pragmatist yani çıkarcı. Mesela Nusra Cephesi ile IŞİD aynı kökten gelmekle birlikte çatışıyor. Öte yandan, Suriye’de önemli ve etkili bir grup olan İslami Cephe’nin önemli bir ayağı olan Liva et Tevhid grubu PKK’ya yakın olan YPG ile işbirliği yapabiliyor.

Onları bırakın İran’ın önemli ve dinamik vurucu gücü Kudüs Gücü’nün belirli yerlerde ABD ile bile işbirliği yaptığına dair “güçlü dedikodular” var.

Bir süre önce IŞİD kendine bir kapı açmak için Lübnan’a saldırınca Hizbullah hiç bekletmeden içinde Hıristiyanlar’ın olduğu yeni savunma birlikleri bile oluşturdu.

Bütün bunlar şunu gösteriyor: Ortadoğu’da devlet düzeni neredeyse can çekişiyor. Buna bağlı olarak yüzlerce küçük örgüt ortalığı işgal etmiş durumda. Hatta artık Ortadoğu “hangi devlet ne yapıyor” sorusu kadar “hangi örgüt ne yapıyor” sorusuna cevap aramaktır.

Bu kadar karışık ve her gün menfaatlerine göre yer değiştiren bu gruplar ile IŞİD’e karşı bir blok oluşturmak mümkün mü? Elbette değil.
 
Türkiye çekincesini daha iyi ifade etmeli
 
Türkiye, IŞİD’e karşı koalisyon içinde var ancak askeri harekat ile ilgili metne imza atmadı.

Öncelikle şunu not edelim: Başta Başbakan Davutoğlu olmak üzere etkili kişiler IŞİD’in zararlı olduğunu söylüyorlar.

Öte yandan IŞİD’in elinde 49 Türk rehine var iken Türkiye’nin dikkatli olması da gayet doğal. Peki sorun ne?

Sorun Türkiye’nin IŞİD ile ilgili bir metne imza atmaması değil, IŞİD konusundaki tavrını hem iç hem dış politikada daha berrak ve ikna edici oluşturamamasıdır.

Devletler bazen muğlaklığı severler. Bu da gayet doğal. Ancak Ankara’nın IŞİD konusundaki dili bazı açılardan net değil, bazı açılardan tam olarak ne dediği belli değil.

Türkiye egemen bir devlettir istediği metni imzalar istediğini imzalamaz. Tamam ancak Ankara yapıp ettiklerini daha anlaşılır bir diplomatik dil ile ifade etmeli.

  • Yorumlar 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış
    ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
ÖNE ÇIKANLAR
Tüm Hakları Saklıdır © 2009 İlke Haber | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 0532 261 34 89