• BIST 83.067
  • Altın 146,530
  • Dolar 3,7912
  • Euro 4,0490
  • İstanbul 4 °C
  • Diyarbakır 6 °C
  • Ankara -2 °C
  • İzmir 5 °C
  • Berlin 2 °C

Irak, KDP, hendek

M.Ali Çelebi

KDP ile Rojava arasında kriz var. Irak’ta taşları yerinden oynatabilecek seçim hazırlığı var. KDP hükümet kuramıyor. KDP Türkiye Temsilci Ömer Mirani’ye merak edilenleri sordum. Panoramaya bakalım. Federe Kürdistan, Lübnan (251 gün) ve Belçika’nın (248 gün) hükümetsizlik rekoruna yaklaşıyor. Irak’ta söylendiği gibi 30 Nisan’daki Irak seçimleri öncesi de hükümet kurulamadı. Daha önceki seçimlerde iki parti KDP ve YNK çıkıyor, her şeyi paylaşıyordu. Bu kez mecliste, aritmetik hükümet için üçlü ya da dörtlü partiye ihtiyaç olduğunu ortaya koydu.

KDP Temsilci Mirani’ye 7 aydır Federe Kürdistan’da hükümetin neden kurulamadığı sorduğumda yanıt “Bu sefer değişik bir hükümet olacak. Eskiden bir ya da iki partiydi. Bu sefer 5 parti var. Biraz zor” oldu. “Bakanlık paylaşımında mı sorun var?”, “Evet, evet.” Yekgurtiye’nin bakanlık talebi olduğunu, YNK’nin çıtayı yüksek tuttuğunu söylüyor: “YNK fazla istiyor. Onlar 18 aldılar. Onların hakkı 3 ya da 4 bakan, başka yok. 5-6 bakan istiyorlar.” Mirani, KDP’nin de en az 10 bakanlık istediğini söylüyor.

Hewlêr’de oluşacak kabine, Irak’ın yeni başbakanıyla kıvılcımlı dosyaları müzakere edecek. Arasında Hewlêr ile Bağdat arasında yaşanan temsil krizi var. Nuri Maliki hükümeti Kürt ve Sünni bakanları dinlemiyor, askeri ve siyasi kararları kendi başına alıyordu.

Diğer dosya, bütçe ve enerji krizi. KDP ile Türkiye arasında ilişkiler geliştikçe, Maliki Kürtlerin payına tırpan vurdu. Bu maaş sıkıntısı doğurdu.

El yakıcı dosyalardan biri petrol ve doğalgaz yüklü. Türkiye ile KDP anlaşması sonucu petrol yeni boru hattıyla Ceyhan’a taşındı. Ancak Bağdat büyük girdaplar yarattı. İzin ve para transferleri sorunu çalkantılar arasında kaldı. KDP Temsilcisi Mirani’ye Hewlêr-Bağdat krizinin seyrini sorduğumda “Hiçbir değişiklik yok” yanıtı geliyor. Irak seçimleri sonrası için KDP stratejisi ne? Mirani’nin yanıtı “Daha erken. Seçimden sonra belli olacak.”

Kerkük ve Washington Anlaşması:

Diğer bir dosya Kerkük. Sadece Federe Kürdistan değil bütün Kürtlerin tarihsel ve stratejik önem atfettiği Kerkük’te Irak Anayasası’na göre yapılması gereken referendumu Maliki engelledi. Ordu ve Peşmerge karşı karşıya geldi. Yeni fıtınalar olası. Enerji ve Kerkük krizi son dönemde sık sık KDP liderlerinin dile getirdiği konfederasyon seçeneğini sık sık ısıtacaktır.

Kürtlerin önündeki önemli sorunlardan biri de Irak’ta yeni cumhurbaşkanı seçimi. İki dönemdir Cumhurbaşkanlığı yapan YNK Lideri Celal Talabani’nin görev süresi doluyor. Zaten Talabani Aralık 2012’den beri Almanya’da tedavi gördüğü için koltuğunda değildi. Yeni Irak Parlamentosu yeni cumhurbaşkanı seçecek, ki bu kolay olmayacak. Mirani’nin Cumhurbaşkanlığı seçimini sorusuna verdiği “Kürdistan Parlamantosu karar verecek” cevabı krizin iki tarafı da sarsacağının işareti.

Anlaşma sonucunda Talabani Irak’ta kalıyor, KDP Lideri Mesud Barzani de Federe Kürdistan Başkanlığı yapıyordu. Hewlêr ile Süleymaniye diye ikiye bölünmüş, ayrı Peşmerge sistemi olan bir yapı oluşmuştu. Başbakanlık da 2 yılda bir KDP ve YNK arasında el değiştiriyordu. Sistem yürümüyor artık. Ortadoğu’daki dönüşüm, çözülmeler ve son seçimler, KDP ile YNK arasında 1998’da ABD’de imzalan Washington Anlaşması’nın artık aşıldığını gösteriyor. Bölge fayları hareketliyken ABD ve İsrail, yeninden kartlarını karmak zorunda kalacak.

Rojava ve hendekler:

Hewlêr yönetiminin önemli dosyalarından biri Rojava ile yaşanan kriz olacak. Hendek vakası KDP açısından ciddi irtifa kaybı oldu. Hendekler KDP’yi türbülansa soktu. KDP’nin neden Rojava sınırına hendekler kazdığı konusunda Mirani, “Güvenlik için. Kaçakçı gibi terörist gibi işlemlere karşı bölge güvenliği için. Rojava ile kriz yok. Sadece bir parti ile kriz var. Semalka kapısı 24 saat açık” demekle yetiniyor. IŞİD ve El Nusra gibi grupların o bölgede YPG varken geçemeyeceğinin açık olduğunun, Irak, Türkiye, İran’ın Kürtlere yaptıklarına benzer şeylere Kürtlerin nasıl başvurabildiğinin konuşulduğunu söylediğimde yanıt sadece “Kapı 24 saat açık” oluyor. Özcesi üç seçim bir hendek çok şeyi sürükleyecek ve değiştirecek rüzgarlar yaratacak. Ve tarihi şekillendirmek yerine tarihin şekillendirdikleri karanlık labirentlerden aydınlığa çıkış kapısını bulamaz.

  • Yorumlar 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış
    ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
ÖNE ÇIKANLAR
Tüm Hakları Saklıdır © 2009 İlke Haber | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 0532 261 34 89