• BIST 89.695
  • Altın 145,860
  • Dolar 3,6136
  • Euro 3,9258
  • İstanbul 6 °C
  • Diyarbakır 11 °C
  • Ankara -2 °C
  • İzmir 9 °C
  • Berlin 6 °C

ICJ: 'Adalet sisteminiz iktidarın emrinde'

Yavuz Baydar

​'2014'ten bu yana gözlenmekte olan alarm verici bir dizi gelişme, Türkiye yargı sistemini etkisi altına almış durumda. Geriye gidiş ifade eden yasa değişiklikleri, yürütmenin yargıyı düzenleyici kurumlar üzerinde tahakküm kurması; yargıçlarla savcıların tutuklanması, işten çıkarılması ve keyfi olarak yerlerinin değiştirilmesi, ayrıca avukatlara karşı tehditler ve şiddet, bu gelişmelerin başlıcaları.'

'Türk adalet sisteminin işleyişi ve hukukun üstünlüğünün korunmasında bağımsızlık ve etkinlik açısından gerekli olan yargıçlık, savcılık ve avukatlık mesleğinin sistematik bir saldırıyla karşı karşıya olduğu görülüyor.'

Dünyanın en saygın 60 yargıcı tarafından temsil edilen Uluslararası Hukukçular Komisyonu'nun (ICJ), Türkiye'nin yargı sistemiyle ilgili önceki gün yayımladığı kapsamlı rapor, bu tespitlerle başlıyor.

ICJ, dünyanın dört yanında demokrasi veya yarı-demokrasilerde en temel siyasal, sosyal, kültürel ve medeni hakların korunması amacıyla, 'Üçüncü Kuvvet' dediğimiz adalet sistemlerini 1952'den beri sürekli olarak bağımsız mercek altında tutan bir 'uzman kurum'.

Tespitleri ve eleştirileri özellikle tarihe kayıt düşmek bakımından önem taşıyor.

'Türkiye: Tehlikedeki Yargı Sistemi' başlıklı saha raporu, ICJ uzman ekibinin 2015 sonunda ülkede hem resmi kurumlar içinde hem de meslek örgütleri ve akademisyenlerle yaptığı görüşmelerin ardından süzülerek hazırlanmış.

Okudukça içiniz kararıyor.

Türkiye'nin 'normalleşmesi' ve 'on yıllardır beklenen adaletin yerini bulması' için birincil derecede, kilit önem taşıyan yargının, umutları yeşerten 2010 referandumunun ardından nasıl adım adım yürütmenin güdümüne girdiğini, son iki yıldır AKP ile 'otoriter devletçi' klikler arasındaki 'yeni ittifak' sayesinde nasıl bir iktidar paylaşımı - güç talanıuygulamasına sahne olduğunu, nasıl oyuncak haline getirildiğini anlamak istiyorsanız, '32 kısım özetiyle' burada.

ICJ, yargının çökertilmesi sürecinde kaygılarını sekiz başlıkta toplamış.

  • Yargı bağımsızlığı karşısında politizasyon ve partizanlaşma
  • Yürütmenin HSYK üzerindeki tahakkümü
  • Yargıçların seçme - atanma usulleri
  • Yargıç ve savcılara karşı alınan disipliner ve adli önlemler
  • Yargıç ve savcıların tayin usulleri
  • Sulh Ceza Mahkemeleri ve bağımsız yargı mefhumu
  • Yargı meslek örgütleri üzerindeki yürütme baskısı
  • Avukatlara karşı saldırılar

Bunlara rapor ne diyor, kısaca değinmeye çalışacağım:

ICJ, Türkiye'de yargının hem kurumsal anlamda, hem de yargıçların tek tek bireysel anlamda çok yaygın bir politizasyona hedef olduğunu vurguluyor. 'Hiç kuşku yok ki, on yıllar boyunca yargı milliyetçi, AKP partizanı ve Gülenist kanatların savaş alanı olagelmiştir' diyerek ekliyor:

'Bu kemikleşmiş gelenek, aynı çıkarları güden müttefikleri yanına almış yürütmenin 2014'ten bu yana doğrudan yargıyı ele geçirmesine zemin hazırlamıştır. Bir dizi yasal değişiklik ve keyfi adli önlemler üzerinden, hükümet şimdi yargıyı, evvelce eşi görülmemiş ölçüde kontrolüne almış durumdadır. İktidar partisinin çıkarları dışında bağlantıları olduğu 'algısına maruz kalan' yargıçların tasfiyesi yolunda adımlar atılmaktadır.'

'Hükümet, yargı mensuplarının hakkında açılan davaları, tutuklanmalarını ve disipliner önlemleri, 'paralel' dediği yapının devlet içine sızması karşısında önlemler almak mazereti ile açıklamaktadır.'

'ICJ bunun evvelce veya şu anda doğru olduğunu söyleyecek durumda değildir. Gerçeklik derecesi her ne olursa olsun, bu, yargının ve bağlı kurumların yürütme tarafından kontrol altına alınmasını meşru kılmaz. Kaldı ki uzman ekibimizin konuştuğu kişilerin pek çoğu, eşine evvelce hiç rastlamadıkları bir baskı, kutuplaşma, güvensizlik ve korku ikliminin Türk yargısını kuşattığını söylemektedir. Adalet sisteminin muhalif grupları hedef alacak ve hükümete eleştirileri kriminalize edecek şekilde siyasete alet edildiği yolundaki emareler yeterince alarm vericidir.'

Raporun can alıcı bölümlerini aktarmaya yarınki yazımda devam edeceğim.

  • Yorumlar 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış
    ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
ÖNE ÇIKANLAR
Tüm Hakları Saklıdır © 2009 İlke Haber | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 0532 261 34 89