• BIST 73.600
  • Altın 132,411
  • Dolar 3,5398
  • Euro 3,7975
  • İstanbul 1 °C
  • Diyarbakır 1 °C
  • Ankara -9 °C
  • İzmir 5 °C
  • Berlin -1 °C

Gazze ateşkesi: 'Parlayan' Mısır, 'sönük' Türkiye

Cengiz Çandar

Gazze'deki ateşkeste Mısır öne çıktı. Peki Türkiye, Türk televizyonlarından başka nerede görüldü?

Bir önceki yazımızda tahmin ettiğimiz üzere Gazze’de ‘ateşkes’ sağlandı. Gazze’deki Filistin halkı, İsrail gibi ‘askeri güç’e boyun eğmemenin ‘gururu’ içinde, ateşkes ilanının ardından ‘zafer kutlamaları’yla sokaklara döküldü. İsrailliler ise kararı ‘sessiz’ geçiştirdiler. 

‘Ateşkes’in iki tarafı, Hamas ile İsrail. ‘Ateşkes’ onlar arasında ama ateşkes ‘vekâlet’ yoluyla onlar adına, ABD Dışişleri Bakanı Hillary Clinton ile Mısır Cumhurbaşkanı Muhammed Mursi tarafından anlaşıldı. 

Yani, İsrail, ABD’ye ‘vekâlet’ verdi; Hamas ise kendi adına Mısır’ın ‘arabuluculuğu’ndan medet umdu. 

Ateşkes, daha önce de vurguladığımız gibi, Filistin sorununun çözümünde tek bir adım ifade etmiyor. Gazze’ye İsrail kara saldırısının önünü alıyor; önemli kayıplara yol açan (15 İsrailliye karşılık 135 Filistinli hayatını kaybetti), bazıları bakanlık binaları, Hamas merkezlerine yönelik vahşi İsrail hava bombardımanının ve Hamas’ın İsrail’in güneyine yağan İran kaynaklı füze yağmurunun durması anlamına geliyor. 

Silahlar teneffüste

Ortadoğu ve Filistin sorunlarının tarihçesine bakıldığında, ‘ateşkes’in bundan sonra ‘ateşkes’ gerektirecek yeni ve kapsamlı bir çatışmaya kadar, ‘silahların teneffüse çıkartılması’ anlamına geldiğini ifade edebiliriz. 

Bu gibi durumlarda, ‘askeri olarak kazanan’a bakmanın bir manası olmadığı için ‘siyasi kazanan’a bakılır.

Gazze ateşkesinin ‘siyasi galibi’, tartışmasız, Mısır ve Müslüman Kardeşler mensubu Cumhurbaşkanı Muhammed Mursi olmuştur. 

Peki, Türkiye? Türkiye’nin bu ‘ateşkes’te belirleyici bir rolü olmamış mıdır? 

Hayır, olmamıştır. 

Başbakan, önceki gün ‘diplomatik kanalların işlediğini’ ve ‘Ak Parti Genel Başkan Yardımcısı Ömer Çelik ile MİT Müsteşarı Hakan Fidan’ı Kahire’de bıraktığını’ söyleyerek Türkiye’nin sanki çok önemli bir rol oynamakta olduğu gibi bir imaj vermiştir. 

Ama dünya basınında ateşkesin nasıl sağlandığının perde arkası kronolojisine ilişkin, gün gün, saat saat, dakika dakika çarşaf gibi haberler yer alırken içlerinde Türkiye, Erdoğan, Davutoğlu, Çelik, Fidan gibi sözcüklere hiç rastlanmıyor. 

‘Bizimkiler’in Mısırlılar ve Hamas ile görüştüğü kesin olmakla birlikte, ateşkese giden sürecin ‘mekanizması’, Mısır’ın Hamas adına ABD’ye talepleri iletmesi, ABD’nin İsrail üzerinde yapacağı baskıyla ateşkese ulaşılmasını sağlamak şeklinde olmuştur. Tabii, geriye doğru da işleyen mekanizmada, Mısır’ın Hamas’a baskı değilse de bir tür pazarlık içeren yoğun bir ikna girişiminin rolü bulunuyor. 

ABD ateşkes için çalıştı

Perde arkasında, Amerikalıların İsraillileri, Mursi’nin Hamas’ı ateşkesi kabule itmiş olduğunu, ilgili tüm taraflar önceki gün doğruladılar. 

ABD’nin İsrail’e baskısı mı?

Başka türlüsü söz konusu olabilir mi? Hafta başında, Obama’nın bir İsrail-Hamas silahlı tırmanışından hiçbir çıkarı olmadığını, perde arkasında ateşkese çabalayacağını söylediğimde, benimle alay edenlerin mevcudiyetinin farkındayım. Ne var ki, bunu önceki gün, Mursi’nin Dış Politika Başdanışmanı İsam Haddad açıkladı: “ABD’nin ilk başından itibaren kan dökülmesine son vermek için çalıştığına inanıyorum.” 

Ve devam etti: “Evet, bizimle görüşmelerinde İsrail tarafının görüşünü aktarıyorlardı ama diğer tarafı, Filistin tarafını da anlıyorlardı. Bir çözüm bulunmasına dair yüksek düzeyde bir samimiyet bulunduğunu hissettik. Samimiyet ve anlayış çok yararlıydı.” 

Bunu söyleyen, Mısır Müslüman Kardeşleri’ne mensup. 

Mursi’ye övgüler

Amerikan tarafından da Mısır Cumhurbaşkanı Muhammed Mursi’ye övgüler yükseldi. Obama’nın Mursi’nin ‘sorunu çözmeye yoğunlaşması’ndan çok etkilendiği ve bu yüzden ‘İsrail’i suçlayan sözleri’ne hiçbir itiraz getirmediği, danışmanları tarafından Amerikan medyasına açıklandı. 

Obama, danışmanlarına ‘Mısır liderinin pragmatik özgüveninden çok etkilendiğini, ideolojiye pek az yer veren bir mühendisin hesaplılığıyla hareket ettiğini’ söylemiş ve “Mursi, keskin bir nişancı. Ne söz verdiyse yerine getirdi; yerine getiremeyeceğini söz vermedi” demiş. 

Obama-Mursi trafiği

Obama, Mursi’yle 3’ü son 24 saat içinde olmak üzere, son günlerde tam 6 kez görüşmüş. Peki, ABD’nin bölgedeki en yakın müttefiki sayılması gereken ve Obama’nın yıl içinde en çok görüştüğü devlet adamına (Tayyip Erdoğan) sahip olmakla övünen Türkiye’nin Gazze’deki kan banyosunu durdurmak için böyle bir çalışması oldu mu? 

Olamazdı. Tayyip Erdoğan, Kahire’den Obama ile bir kez telefonla görüştü; ertesi gün Obama’ya en ağır sözcüklerle öyle bir yüklendi ki, taraflara konuşacak, dolayısıyla da Türkiye’ye oynayacak bir rol kalmadı. 

Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu’nun Gazze’de döktüğü içten gözyaşları çok saygıdeğer ama NATO üyesi ve AB aday üyesi yani ABD ile ve Avrupalılarla en yakın ilişkiye sahip olduğu varsayılan bir Müslüman-Batılı ülkenin yetkilisi olarak, Arap Birliği Genel Sekreteri başkanlığında, 10 Arap dışişleri bakanının ‘katarı’ içinde Gazze’yi ziyaret etme görüntüsünün, İsrail bombaları altında can veren Filistinlilere somut ve Türkiye’nin sağlayabileceği yarar düzeyinde bir katkıda bulunduğunu söylemek zor. 

Türkiye’yi gören varsa...

Davutoğlu, keşke kendi başına Gazze’ye gitmiş olsaydı; Katar Emiri gibi. Mısır Dışişleri Bakanı gibi. 

‘Gazze ateşkesi’ne ilişkin genel değerlendirme, varılan ‘uzlaşma’nın Mısır’ın Ortadoğu’nun en zor sorununda yeniden etkili bir aktör olarak ortaya çıkarttığı. 

Bu arada, Hamas’lı Halid Meşal da Mısır’a övgüler yağdırırken İran’a da ‘askeri desteği için’ teşekkür etmeyi ihmal etmedi. 

Mısır öne çıktı da Türkiye, Türk televizyonlarından başka nerede görüldü? 

Gören olduysa haber versin…

Radikal

  • Yorumlar 1
  • Facebook Yorumları 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış
    ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Yazarın Diğer Yazıları
    ÖNE ÇIKANLAR
    Tüm Hakları Saklıdır © 2009 İlke Haber | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
    Tel : 0532 261 34 89